Parazit korunma takvimi
İç parazitte sıklığı dostunun yaşam düzeni belirliyor, dış parazitte kullandığın ürün. İkisini ayrı ayrı sor; iki takvimi tarihleriyle birlikte al.
Altı ayın altındaki yavrularda sıklık yaşam düzenine bakmıyor: bulaş dışarıdan değil anneden geliyor.
En yakın seçeneği işaretle. Arada kalıyorsan riskli olanı seç.
Kutunun üstündeki koruma süresine bak. Ürün değişirse takvim de değişiyor.
En son ne zaman yaptın? Hiç yapmadıysan bugünü seç.
Değerleri gir; sonuç burada çıkacak.
Girdiğin değerler tarayıcından çıkmıyor: bu sayfa sunucuya hiçbir şey göndermiyor, hiçbir şey kaydetmiyor.
Nasıl hesaplanıyor?
İki takvim, iki ayrı mantık
İç ve dış parazit koruması aynı gün yapılsa bile aynı ritimde yürümüyor, çünkü sıklığı belirleyen şey ikisinde farklı:
- İç parazitte sıklığı dostun belirliyor. Bulaş yolu ne kadar açıksa uygulama o kadar sık: dışarı çıkmayan bir kedide yılda iki, avlanan bir köpekte on iki.
- Dış parazitte sıklığı ürün belirliyor. Aylık damla bir ay, üç aylık tablet üç ay, tasma sekiz ay koruyor. Dostun yaşam düzeni burada sıklığı değil, korumanın yıl boyu mu yoksa mevsimlik mi süreceğini değiştiriyor.
- İki takvim de son uygulamadan ileri sayılıyor. Hiç yapmadıysan bugünden başlatıp ilk satırı ilk uygulama say.
İç parazit: risk grupları
ESCCAP sıklığı hayvanın türüne değil yaşam düzenine bağlıyor ve risk grupları tanımlıyor. Kılavuzun özeti şu: dışarı çıkan kedi ve köpeklerde yılda en az dört uygulama, yüksek riskte aylık.
| Grup | Kim | Aralık | Yılda |
|---|---|---|---|
| A grubu — düşük risk | Dışarı hiç çıkmayan, çiğ et yemeyen, başka hayvanla teması olmayan kedi | 6 ay | 2 kez |
| B grubu — orta risk | Gözetim altında dışarı çıkan, avlanmayan kedi ve köpek | 3 ay | 4 kez |
| D grubu — yüksek risk | Serbest dolaşan, avlanan ya da çiğ et yiyen dostlar ve altı aydan küçük yavrular | 1 ay | 12 kez |
Kılavuzda arada bir grup daha var: serbest dolaşmayan ama ara sıra av ya da çiğ et yiyen dostlar. Onlarda şeride karşı ayda bir, yuvarlak solucana karşı üç ayda bir isteniyor. İki ayrı ritmi tek takvimde göstermek karışıklık yaratacağı için bu araç onları yüksek risk grubuna yuvarlıyor — yani eksik değil, fazla koruma tarafına.
Dış parazit: süreyi ürün belirliyor
Pire ve kene korumasında "kaç ayda bir" sorusunun cevabı dostta değil kutuda. Bir ürün ne kadar koruyorsa aralık o: damlanın çoğu bir ay, bazı tabletler üç ay, tasmalar sekiz aya kadar.
| Ürün | Aralık | Not |
|---|---|---|
| Aylık damla ya da tablet | 1 ay | En yaygın biçim. Damlalarda uygulamadan sonraki iki gün banyo ve yüzme yok, yoksa koruma süresi kısalıyor. |
| Üç aylık tablet | 3 ay | Ağızdan veriliyor, banyodan etkilenmiyor. Kene mevsiminde tek uygulamayla üç ay çıkarmak, unutma payını da düşürüyor. |
| Koruyucu tasma | 8 ay | Sekiz aya kadar koruyor ama sürekli takılı kalması gerekiyor. Kaybolan ya da çıkarılıp unutulan tasma, korumanın da bittiği anlamına geliyor. |
Korumanın yıl boyu mu süreceği bölgeye bakıyor. Kene mevsimi Türkiye'nin çoğu yerinde ilkbaharda başlayıp sonbaharda bitiyor, ama ılıman kıyı şeridinde keneler kışın da aktif kalabiliyor. Pire ise ısıtılmış evlerde mevsim tanımıyor. Kışın ara verip vermeyeceğini veterinerinle konuş.
Yavrularda şema ayrı
Yavrularda yuvarlak solucan bulaşı dışarıdan değil anneden geliyor — rahimde ya da sütle. Bu yüzden ev içinde büyüyen bir yavru da kuralın dışında değil ve ilk uygulama, solucanın yumurta bırakmaya başlamasından hemen önce yapılıyor. Sütten kesildikten sonra ritim aylığa dönüyor.
| Tür | İlk uygulama | Aralık | Aylığa dönüş |
|---|---|---|---|
| Kedi | 21. gün | 2 haftada bir | 6 ay |
| Köpek | 14. gün | 2 haftada bir | 6 ay |
İki haftada bir uygulama, sütten kesilmeden iki hafta sonrasına kadar sürüyor. Ardından altıncı aya kadar aylık devam ediliyor; bu araç yavru seçildiğinde o ritmi gösteriyor.
Dışkı testi yaptırmak yerine ilaç vermek doğru mu?
İkisi de kılavuzda var ve seçim sana kalmış: aynı sıklıkta dışkı testi yaptırıp yalnızca çıkanı tedavi etmek de kabul edilen bir yol. Ama test tek başına yeterli değil — parazitin yumurta bıraktığı dönemler aralıklı olduğu için tek örnek negatif çıkabiliyor ve testin kendisi çoğu zaman ilaçtan pahalıya geliyor. Asıl mesele şu: yılda bir iki kez yapılan uygulamanın koruma sağlamadığı ölçülmüş. Hangi yolu seçersen seç, sıklık aynı kalıyor.
Kaynaklar
Formül aşağıdaki kılavuzlardan alındı. Sayıyı sorgulamak istersen kaynağın kendisi burada.